Aktywność fizyczna działa jak naturalny impuls życia – porusza ciało, rozświetla umysł i uruchamia procesy, które wzmacniają zdrowie na wielu poziomach. Na terenie Zespołu Szkół Specjalnych w Starym Lubiejewie kontynuujemy zajęcia aktywizacji ruchowej, będące częścią działań profilaktycznych promujących zdrowie.
Dla dzieci z niepełnosprawnościami ruch staje się czymś więcej niż aktywnością – to obszar w którym ich ciała uczą się odwagi, ich umysły odzyskują równowagę, a codzienne ograniczenia chociaż na chwilę tracą swoją moc.
Na początku zajęć szybko można było dostrzec napięcia ukryte w ich ciałach – sztywność ruchu, brak płynnej koordynacji i trudności w wykonywaniu drobnych, precyzyjnych gestów dłoni. Zauważalny był też u wielu dzieci brak odwagi i nieśmiałość – ruchy są do tej pory ostrożne, czasem niepewne, ale jednocześnie widać w nich dużą chęć spróbowania i zaangażowania.
Właśnie dlatego tak ważne jest, by te obszary wzmacniać – bo napięte ciało ogranicza swobodę eksploracji, zaburzona koordynacja utrudnia budowanie nowych umiejętności, a brak precyzyjnych ruchów dłoni ogranicza dziecku dostęp do wielu form samodzielności i komunikacji.
Pracujemy przy muzyce, bo pomaga dzieciom rozluźnić ciało, złapać rytm ruchu i poczuć większą swobodę w wykonywaniu zadań. Warto podkreślić, iż muzyka wspiera regulację układu nerwowego: rytm pomaga stabilizować tempo ruchu, a powtarzalne sekwencje dźwięków ułatwiają synchronizację pracy mięśni i poprawę koordynacji. Badania nad neuroplastycznością pokazują, że bodźce muzyczne aktywizują obszary mózgu odpowiedzialne za planowanie ruchu i uwagę, co realnie wspiera proces uczenia się nowych wzorców motorycznych.
W pracy wykorzystuję przede wszystkim podejście psychologii sportu, bo wiele technik stosowanych u sportowców pomaga budować koncentrację, regulować napięcie mięśniowe i stopniowo zwiększać pewność w wykonywaniu ruchów. To podejście pozwala mi wprowadzać proste strategie motywacyjne i rytualizację zadań, dzięki czemu dzieci łatwiej wchodzą w aktywność i szybciej uczą się nowych wzorców ruchowych.
Stosowane mikrocele i technika małych kroków, umożliwia stopniowe budowanie poczucia skuteczności, każde niewielkie osiągnięcie jest zauważalne, mierzalne, odczuwalne i wzmacnia motywację do kolejnych prób. Takie podejście zmniejsza presję, porządkuje proces uczenia się ruchu i pomaga dzieciom skupić się na jednym, wykonalnym zadaniu zamiast na całej, trudnej sekwencji.
W pracy z dziećmi z niepełnosprawnościami ważne także, by dobierać aktywności adekwatne do ich możliwości, które nie doprowadzą do frustracji, nie postawią wymagań daleko poza ich realnym zakresem ruchowym. Włączenie muzyki pozwala pracować z rytmem, niwelować napięcie mięśniowe, a poprzez to daje swobodę ruchu, dostosowując zadania do indywidualnych możliwości. Szacunek do możliwości dziecka to jedna z najważniejszych zasad w pracy profilaktycznej i terapeutycznej – to miejsce w którym etyka spotyka się z praktyką, patrzymy na to, co jest możliwe do wykonania – na jego realny zakres ruchu, tempo pracy, sposób reagowania na bodźce i poziom gotowości.
Psychologia sportu pozwala na pracę, która wspiera ich ciało i daje im poczucie, że potrafią, daje też coś bardzo wartościowego – uczy dzieci sposobu myślenia o wysiłku i postępie. Dzięki temu zaczynają one odbierać ruch dostrzegając, jak bardzo liczy się systematyczność i konsekwencja, małe kroki i zauważanie własnych postępów. To buduje ich wewnętrzną motywację i poczucie, że potrafią się rozwijać we własnym tempie.
Bardzo ważna jest radość z samego procesu ruchu i własnego postępu. Kiedy zadania są małe, osiągalne i jasno nazwane, dzieci zaczynają widzieć, że potrafią. A to daje im autentyczną satysfakcję: zrobienia kroku więcej, utrzymania równowagi chwilę dłużej, powtórzenia ruchu, który wcześniej był trudny.
Praca profilaktyczna, którą realizujemy w bieżącym roku szkolnym, odbywa się we współpracy Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej z Zespołem Szkół Specjalnych w Starym Lubiejewie, pod patronatem Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Ostrowi Mazowieckiej. Podejmowane aktywności są zgodne ze standardami jakości pracy profilaktycznej, są częścią lokalnej polityki wspierania rozwoju i promocji zdrowia.
